Jednym z podstawowych założeń Procesu Bolońskiego oraz głównym elementem poprawnego funkcjonowania Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego jest stworzenie systemu czytelnych i porównywalnych dyplomów pozwalających na rozpoznawanie i uznawanie kwalifikacji zdobytych przez absolwentów na uczelniach wyższych w Europie.

Aby zrealizować te założenia wprowadzono takie narzędzia jak: efekty uczenia się, ramy kwalifikacji oraz suplement do dyplomu.

Poza faktami dotyczącymi suplementu poniżej znajdują się również informacje dotyczące uznawalności dyplomów i kwalifikacji obowiązujące w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego.

SUPLEMENT DO DYPLOMU

Suplement do dyplomu (Diploma Supplement) jest jednym z podstawowych narzędzi realizacji uznawalności wykształcenia w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego, jednak jego geneza sięga wcześniejszych lat niż Proces Boloński.

W 1996 roku z inicjatywy Komisji Europejskiej i UNESCO/CEPES powołany został zespół ekspertów ds. opracowania suplementu. W wyniku przeprowadzonych prac opracowano wzór suplementu, a w raporcie końcowym zalecano jego wprowadzenie jako narzędzia realizacji Konwencji Lizbońskiej z 1997 roku.

SUPLEMENT DO DYPLOMU

Stanowi załącznik lub notę objaśniającą do dyplomu wydawanego przez uczelnię.

Zawiera informacje niezbędne do określenia poziomu i charakteru odbytych przez studenta studiów czyli:

• pełną nazwa dyplomu
• charakterystykę zrealizowanego programu studiów
• rejestr indywidualnych osiągnięć studenta
• ogólną charakterystykę systemu szkolnictwa wyższego w kraju wydania dyplomu

Suplement wydawany jest w języku kraju, w którym prowadzone były odbywane studia oraz w jednym lub więcej "języków międzynarodowych".

Suplement ważny jest tylko razem z dyplomem.

Dokumenty te razem stanowią podstawę do uznania międzynarodowego wykształcenia oraz kwalifikacji zawodowych i akademickich. Jego zadaniem jest również ułatwienie swobodnego przepływu osób, zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. W praktyce suplement ma umożliwić pełniejszą prezentację wiedzy i umiejętności absolwenta w kontaktach z potencjalnymi pracodawcami w kraju i za granicą.

Suplement, w kształcie przyjętym przez Komisję Europejską, składa się z preambuły i ośmiu części: informacje o posiadaczu dyplomu, informacje o dyplomie, informacje o poziomie wykształcenia, informacje o treści studiów i osiągniętych wynikach, informacje o uprawnieniach posiadacza dyplomu, informacje dodatkowe, poświadczenie suplementu, informacje o krajowym systemie szkolnictwa wyższego.

Obok znajduje się wzór 3 stron suplementu wydawanego w Polsce.

DS LABLE

W związku z trudnościami we wprowadzeniu suplementu w państwach sygnatariuszach Procesu Bolońskiego, Komisja Europejska, począwszy od 2004 roku, zadecydowała o wydawaniu specjalnego certyfikatu - DS Lable.

Certyfikat ten stanowi wyróżnienie dla uczelni, która wydaje wszystkim swoim absolwentom bezpośrednio po zakończeniu studiów i nieodpłatnie suplement do dyplomu. Uzyskanie DS Lable ma zaświadczać o wysokiej jakości usług edukacyjnych danej jednostki.

Więcej o aplikowaniu o DS Lable można przeczytać na stronach Komisji Europejskiej → http://eacea.ec.europa.eu oraz stronie Zespołu Ekspertów Bolońskich → www.ekspercibolonscy.org.pl/

WYDAWANIE SUPLEMENTU NA POLSKICH UCZELNIACH

Wydawanie suplementu do dyplomu na polskich uczelniach reguluje:

Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie rodzajów tytułów zawodowych nadawanych absolwentom studiów i wzorów dyplomów oraz świadectw wydawanych przez uczelnie z dnia 19 grudnia 2008 r.  [Plik PDF]

zatwierdzone później poprawki: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 marca 2009 r [Plik PDF]

Więcej informacji  o przyjętym w Polsce wzorze suplementu znajduje się w części → Proces Boloński na UW >> Suplement

W kwietniu 1997 roku Polska podpisała tzw. Konwencję Lizbońską (opisana poniżej) o uznawaniu kwalifikacji związanych z uzyskaniem wyższego wykształcenia w Regionie Europejskim, sygnowaną przez 40 krajów Europy. Zgodnie z nią zobowiązała się do propagowania wśród polskich uczelni idei suplementu do dyplomu.

Ośrodkiem odpowiedzialnym za kwestie uznawalności dyplomów i kwalifikacji w Polsce jest Biuro Uznawalności Wykształcenia i Wymiany Międzynarodowej → www.buwiwm.edu.pl

EUROPASS

EUROPEASS - suplemant do dyplomu został przyjęty przez Parlament Europejski dn. 15 grudnia 2004 roku. Nie jest on jednak jednoznaczny z dokumentem wydawanym przez uczelnie europejskie. Trwają obecnie prace nad możliwością ujednolicenia obu dokumentów.

EUROPASS pozwala na przedstawienie w jasny sposób kompetencji i umiejętności studentów i absolwentów - zawiera informacje o wykształceniu, doświadczeniu zawodowym, umiejętnościach językowych oraz odbytych szkoleniach. Przez wielu pracodawców wymagany jest jako obowiązujący wzór dokumentów składanych przez kandydatów na stanowisko.

Więcej informacji o EUROPASS oraz formularze znajdują się na stronie → http://europass.cedefop.europa.eu/

UZNAWALNOŚĆ WYKSZTAŁCENIA

Wprowadzenie w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego systemu czytelnych i porównywalnych dyplomów wiąże się z uznawalnością wykształcenia i kwalifikacji absolwentów szkół wyższych w Europie zarówno do celów akademickich (możliwość dalszego kształcenia) jak i do celów zawodowych (prawo wykonywania zawodu).

UZNAWANIE WYKSZTAŁCENIA DO CELÓW AKADEMICKICH:

Podstawowym dokumentem regulującym tą kwestię jest KONWENCJA LIZBOŃSKA z 1997 roku [Plik PDF], która została reatyfikowana łącznie przez 48 państw.

Podstawową zasadą wprowadzoną przez Konwencję jest oparcie uznawania wykształcenia na wzajemnym zaufaniu państw sygnatariuszy, nakładając jednocześnie obowiązek udostępniania niezbędnych informacji o dyplomach i poświadczanych przez nie kompetencjach oraz narodowych systemach edukacji. 

Konwencję uzupełniają dokumenty:

• Recommendation on the Criteria and Procedures for Recognition (2001)
  
• Recommendation on the recognition of Joint Degrees (2004)
  
• Code of Good Practice in the Provision of Transnational Education (2001)

Można je znaleźć na stronie Council of Europe → http://www.coe.int/

Koordynatorem uznawalności wykształcenia i kwalifikacji wśród państw sygnatariuszy Konwencji jest sieć krajowych ośrodków informacji o uznawalności ENIC/NARIC.

Ośrodki te zajmują się między innymi: opracowywaniem procedur uznawalności opartych na badaniach efektów uczenia się, informowaniem o zasadach uznawalności, opiniowaniem dyplomów i wydawaniem decyzji o ich uznaniu.

Strona internetowa sieci → www.enic-naric.net

UZNAWANIE WYKSZTAŁCENIA DO CELÓW ZAWODOWYCH:

Podstawę do uznawania zdobytych dyplomów i kwalifikacji dla celów zawodowych stanowią odpowiednie dyrektywy Unii Europejskiej.

Dla siedmiu zawodów regulowanych: lekarz, pielęgniarka, położna, farmaceuta, lekarz dentysta, lekarz weterynarii, architekt sformułowane zostały dyrektywy sektorowe, które stanowią element standaryzacji procesu kształcenia na terenie Unii Europejskiej.

W przypadku pozostałych zawodów obowiązują ogólne regulacje i mechanizmy - tworzone miedzy innymi przez Dyrektywę 2005/36/WE z 7 września 2005 roku. Na podstawie tych mechanizmów można stosować tzw. środki kompensacyjne w postaci testu umiejętności lub odbycia stażu. Decyzje te zostały pozostawione w gestii krajowych stowarzyszeń zawodowych.